Jongerencolumn door Zoë: ‘Volgens het boekje’ (maar wat als dat boekje niet bij je past?)

Youngworks
26 februari 2026

Bij Youngworks luisteren we graag naar jongeren. Omdat zij zelf het beste kunnen vertellen wat hen bezighoudt. Daarom starten we een nieuwe rubriek waarin zij maandelijks het woord krijgen. Geen gefilterde meningen of analyses, maar een eerlijke blik op hun eigen leefwereld. Soms prikkelend, soms herkenbaar, en altijd vanuit hun eigen perspectief.

In deze derde column neemt Zoë je mee in de wereld van verwachtingen. 

Over Zoë
Zoë is 20 jaar oud en geboren en getogen in het buitengebied van Almelo. Voor haar studie Psychologie woont ze doordeweeks in haar kamer, van 10 m2, in Groningen. In het weekend trekt ze vaak weer terug naar het kleine Twentse dorpje. Hier woont ze samen met haar vader en broer (“ja … gescheiden ouders’’). In een gemiddelde week ‘probeert’ ze de perfecte balans te vinden tussen studie, werken, sporten, tijd met vrienden, familie en haar vriend.

Laatst hoorde ik in de trein iemand zeggen: “Ik ben nu 26 en alles gaat precies zoals gepland.” Nou, mijn nekharen stonden meteen recht overeind. Precies zoals gepland?! Alsof het leven een IKEA-handleiding is.

Ik kom hem de laatste tijd steeds vaker tegen in mijn dagelijks leven: ‘het boekje’. Een overenthousiaste lifecoach die constant in mijn oor fluistert: “Eerst de middelbare school afmaken, doorstuderen, diploma halen, baan zoeken, partner vinden, huisje-boompje-beestje opbouwen”. *Zucht*

Kortom: leven volgens ‘het boekje’ is leven volgens traditionele regels, normen en waarden, vaak zonder af te wijken of te improviseren.

Mijn ouders zijn een goed voorbeeld van mensen die naar ‘het boekje’ hebben geluisterd. Maar vooral mijn moeder zegt vaak: “Had ik maar meer gereisd!”. Waarom voelt het dan alsof ik iets verkeerd doe als ik het anders wil, en wel ga reizen?

Misschien neem ik na mijn bachelor wel gewoon WEER een tussenjaar. Misschien ga ik na mijn master wel een tijdje in een busje wonen en rondtrekken. Misschien wil ik wel kinderen, maar gewoon later. Misschien wil een vriendin van mij wel helemaal geen kinderen. En toch, elke keer dat iemand afwijkt van ‘het boekje’, kijkt de rest alsof iemand in de kerk ’GODVER’ roept.

‘Het boekje’ verwacht van mij dat ik na mijn opleiding een passende baan zoek. Het voelt al uitzichtloos als ik eraan denk: jarenlang bij hetzelfde bedrijf, dezelfde functie, drinken uit dezelfde koffiemok … Wat als ik eerst wil dwalen? Wat als ik gewoon probeer om van mijn hobby mijn werk te maken? Wat als ik daarbij flink op mijn bek ga?

Psychologisch gezien houden mensen van voorspelbaarheid; dat geeft een gevoel van controle. Een schip is tenslotte veilig in de haven. Maar hé … daarvoor is het niet gebouwd. En misschien geldt dat voor mensen ook. Dus of je nou leeft met een tienjarenplan of per dag: zolang je goed in je vel zit, dan doe je het volgens mijn boekje … precies goed!

Meer over jongeren?

Al sinds 1999 werkt Youngworks met een team van onderzoekers, adviseurs en trainers; en met een uitgebreid netwerk, van wetenschappers tot designers aan verschillende vraagstukken rondom jongeren (en hun toekomst). We schrijven regelmatig blogs en longreads, bekijk hier onze blogs. Ook is onze kennis gebundeld in verschillende boeken en (online) trainingen.

Wil jij je met collega’s verdiepen in jongeren? Neem dan zeker contact met ons op.