Zorg dat jouw organisatie beter luistert naar de stem van jongeren met een beperking

Marjolein Bos
12 februari 2022

Auteurs

  • Marjolein Bos, adviseur en onderzoeker
    Een trotse stapelaar. Marjolein begon op vmbo tl en haalde uiteindelijk haar masterdiploma in Communicatiewetenschap (specialisatie: Youth & Media). Ze is van mening dat ook laatbloeiers als zij de kans moeten krijgen om zich te ontwikkelen tot de beste versie van zichzelf. Zelf ondersteunt ze jongeren als carrière coach bij hun studiekeuze. Binnen Youngworks zet Marjolein zich in voor studiegerelateerde en arbeidsmarktvraagstukken. Het allerleukste aan haar werk als onderzoeker vindt ze de gesprekken. Want jongeren verrassen haar elke keer weer. En het blijft een kunst om hen nét iets meer te laten vertellen dan dat ze in eerste instantie van plan waren. In haar vrije tijd daagt ze zichzelf graag uit! In weer en wind zie je Marjolein buiten bewegen. Hardlopen, bootcamp, wandelen of wielrennen; met alle sporten maak je haar blij.

  • Anne Lisa Mudde, adviseur en onderzoeker Hoe vinden jongeren hun plek binnen de ‘volwassen’ samenleving? Die vraag intrigeert Anne Lisa. Aan de Vrije Universiteit liep ze als socioloog mee met een groep mbo-stagiaires in de Amsterdamse ouderenzorg. Haar bevindingen beschreef ze in een hoofdstuk van het boek Switchen en Klimmen. Ook bij Youngworks komt die transitie van onderwijs naar de arbeidsmarkt veel terug in Anne Lisa’s werk over: LOB, studiekeuze en de keuze voor kansrijke sectoren als de techniek en de zorg. Waarbij ze geïnteresseerd is in jongeren en hun verschillende identiteiten en achtergronden. De inzichten die voortkomen uit de onderzoeken zet ze graag om naar leerzame en creatieve vormen van kennisdeling, of het nu een webinar, workshop of video is. In het weekend is Anne Lisa veel buiten te vinden: op de fiets, met een bal aan haar voeten of met haar handen in de aarde. Aan het Hout-, en Meubileringscollege in Amsterdam leert ze ondertussen stoelen bekleden.

Hoe kunnen jongeren met een beperking structureel beter gezien en gehoord worden op thema’s die voor hen relevant zijn, zoals werk, stage, dagbesteding, zorg, onderwijs, wonen en vrije tijd? VGN, JongPIT en Ieder(in) gingen samen met Youngworks op zoek naar manieren. Er is nu een nieuw hulpmiddel om deze jongeren beter te betrekken, met name handig voor mensen die sporadisch met hen in contact komen.

In een video vertellen jongeren met een beperking zelf waarom het belangrijk is hen te betrekken en wat zij bij kunnen dragen. Het document Uit de startblokken bundelt de tips voor organisaties om uit de startblokken te gaan om samen met jongeren aan de slag te gaan. En in het Adviesrapport staat uitgebreid beschreven welk onderzoek hieraan vooraf is gegaan. De kern is volgens Ali, een van de jongeren uit de video: ´Mensen met een beperking hebben stiekem een best grote stem. Als je die niet hoort, dan heb je een kans gemist.´

Jongeren met een beperking voelen zich niet gezien en gehoord.

Jongeren met een beperking willen niets liever dan een normaal leven leiden, maar ze hebben in het dagelijks leven vaak het gevoel dat zij niet volledig mee kunnen doen. Ze voelen zich buitengesloten en niet gewaardeerd om de persoon die zij zijn. Hoewel de groep jongeren met een beperking niet over één kam kan worden geschoren, hebben ze allemaal de behoefte om meer gezien en gehoord te worden. Doordat ze een beperking hebben én jong zijn, willen ze op een andere manier benaderd en betrokken worden dan bijvoorbeeld volwassenen met een beperking. Ook hebben ze hierin vaak iets anders of extra’s nodig ten opzichte van jongeren zonder beperking, zoals meer maatwerk en flexibiliteit.

Grondhouding moet anders

Om jongeren met een beperking structureel te betrekken, moet de grondhouding in organisaties veranderen. Wat sterk naar voren komt uit de ervaringen van jongeren, is dat er vooral iets moet veranderen in de grondhouding van de mensen die sporadisch met hen in contact komen. We zien dat het bij deze groep mensen, en vaak ook in de organisaties waar zij werken, ontbreekt aan onderstaande drie elementen:

  • Urgentie: de noodzaak om jongeren met een beperking te betrekken wordt niet gevoeld.
  • Leergierigheid: er is een hoop onwetendheid over jongeren met een beperking en een gemis aan nieuwsgierigheid om deze jongeren te leren kennen.
  • Waardering: jongeren met een beperking worden structureel onderschat en ondergewaardeerd waardoor hun potentieel niet gezien wordt.

Hierdoor blijft betekenisvolle en structurele betrokkenheid van jongeren met een beperking uit. Uitzonderingen daargelaten, zo blijkt uit individuele verhalen van jongeren, worden bovenstaande elementen nauwelijks team-, afdelings- of organisatiebreed gedragen.

Praat met mij

Namens en met jongeren met een beperking pleiten wij voor meer aandacht voor deze drie basiselementen binnen alle organisaties die met deze jongeren werken. Ook als je je als organisatie richt op een bredere groep jongeren, en jongeren met een beperking slechts een deel uitmaakt van je totale doelgroep.

Wil jij meer weten over het belang van het betrekken van jongeren met een beperking bij het (beleid van) jouw organisatie en hoe je dat kunt doen? Kijk dan op www.vgn.nl/stemvanjongeren of download hier het document ‘Uit de startblokken’.