Nomophobia

Zoey van der Horst
2 februari 2026

Overdrijven jongeren als ze zeggen niet zonder hun telefoon te kunnen?

Onze mobiele telefoon: we communiceren ermee, betalen ermee en hebben ‘m nodig om de weg te kunnen vinden. Zeker voor jongeren lijkt dit object steeds onmisbaarder. Met een gemiddelde schermtijd van 5,4 uur per dag, lijken zij haast niet zonder hun telefoon te kunnen. Sommige jongeren voelen extreme afhankelijkheid. Zij ervaren angsten wanneer hun mobieltje niet beschikbaar is. Het lijkt misschien onvoorstelbaar, maar deze angst – ook wel Nomophobia of Nomofobie genoemd – levert soms serieuze problemen op. De term komt van NO MObile PHOne phoBIA en betekent dus letterlijk angst voor het niet hebben van een telefoon.

Wat is Nomophobia?

Op dit moment is er nog geen officiële afgebakende diagnose voor Nomophobia, dus de huidige definitie is afgeleid van andere angsten uit de DSM 5 (het internationale officiële handboek voor de classificatie van psychische stoornissen). Nomophobia wordt beschreven als “een extreme angst om je telefoon niet bij je te hebben of geen gebruik te kunnen maken van je smartphone.” Het gaat dus veel verder dan het vervelend vinden om even niet op je telefoon te mogen. Nomophobia lijkt hierin ook op andere angsten of fobieën en hangt vaak samen met sociale angst. Het komt regelmatig voor dat andere mentale gezondheidsklachten of psychische aandoeningen voorafgaan aan of samengaan met de ontwikkeling van Nomophobia.

@thehaeiqxyd Nomophobia isn’t fear of losing your phone — it’s fear of losing comfort. #psychology #relatable #mentalhealth #phoneaddiction #disorder ♬ 20200229 2 – Mac DeMarco

Wat zijn de gevolgen van Nomophobia?

Jongeren met Nomophobia kunnen last krijgen van verschillende symptomen. Deze symptomen kunnen de hele dag voorkomen en beïnvloeden vaak werk of relaties. Bovendien kunnen deze symptomen leiden tot slecht slapen en andere gezondheidsklachten.

Emotionele symptomen:

  • Overmatig angstig zijn
  • Paniekerig of onrustig gevoel
  • Sneller geïrriteerd zijn
  • Stress

Lichamelijke symptomen:

  • Druk op de borst
  • Moeite met ademhalen
  • Trillen
  • Zweten
  • Verhoogde hartslag
  • Zwak, duizelig of verward

Oorzaken van Nomophobia

Omdat Nomophobia zo op andere angsten en diagnoses lijkt, is het voor professionals vaak moeilijk om te bepalen of jongeren deze fobie krijgen door al bestaande klachten of dat de fobie angstklachten juist verergert. Daarnaast kan de fobie ook ontstaan door een al bestaande telefoonverslaving. Bovendien is de fobie relatief nieuw (en zoals benoemd niet officieel gediagnosticeerd) waardoor er weinig onderzoek naar is.

Andere mogelijke oorzaken die genoemd worden in het onderzoek dat wel gedaan is rondom Nomophobia zijn:

  • Obsessieve gedachten en compulsief gedrag rondom de telefoon
  • Gevoeligheid voor inferioriteit
  • Een hoge schermtijd per dag

Welke jongeren hebben hier last van?

@rythmnnisical #nomophobia#phone#pimp#green ♬ NOW OR NEVER – TKandz & CXSPER

Wat kun je doen tegen Nomophobia?

  • Er zijn een aantal dingen die jongeren kunnen doen om Nomophobia tegen te gaan. Liefst samen met ouders, vrienden, docenten of coaches die hierbij helpen. Bijvoorbeeld:
    • Kies bepaalde tijdsloten waarin je op je telefoon mag zitten. Op andere momenten is de telefoon dan uit het zicht en uit. Oefen hiermee en observeer wat het doet met je concentratie.
    • Zoek positieve, alternatieven om de tijd te vullen waarin je anders op je telefoon zou zitten.
  • Daarnaast zijn er ook een aantal initiatieven van politieke partijen en de Europese Unie om de verslavende werking van telefoongebruik te verminderen.

Nomophobia of nomofobie is misschien een beetje een hyperige term, maar laat ook zien hoe groot de impact is van de mobiele telefoon. Heel veel jongeren kunnen hier prima mee omgaan en het een plek geven in hun leven. Maar bij jongeren die al kwetsbaar zijn qua mentale gezondheid, kan de impact van de mobiele telefoon zo groot zijn dat er een sterk gevoel van afhankelijkheid ontstaat, waardoor het een grote stressfactor kan zijn die leidt tot stress, slaapproblemen en minder focus.

Wil je hiermee aan de slag? Voor jezelf of iemand in jouw omgeving? Zilveren Kruis ontwikkelde de module ‘Je smartphone de baas’. 

Meer over jongeren?

Al sinds 1999 werkt Youngworks met een team van onderzoekers, adviseurs en trainers; en met een uitgebreid netwerk, van wetenschappers tot designers aan verschillende vraagstukken rondom jongeren (en hun toekomst). We schrijven regelmatig blogs en longreads, bekijk hier onze blogs. Ook is onze kennis gebundeld in verschillende boeken. Bekijk hier ons aanbod.

Wil jij je met collega’s verdiepen in dit onderwerp? Wil je weten welke rol je als werkgever kunt spelen in deze zoektocht? Neem dan zeker contact met ons op.