Een verlangen naar echtheid en offline herinneringen
In 2022 kocht ik voor honderd euro mijn eerste digitale camera. Dat offline, rauwe en spontane gevoel van vroeger: één klik, geen bewerkingen en geen dertig mislukte pogingen in je camerarol. En ik ben niet de enige: op feestjes, tijdens vakanties en concerten gaat de digitale camera weer rond, alsof we allemaal even terug willen naar een tijd waarin alles minder digitaal voelde. Digitale camera’s uit de jaren 2000, oftewel Y2K (artikel hierover komt ook op korte termijn online ;-)), zijn opnieuw populair. Waar komt dit vandaan? Waarom grijpen jongeren juist nu terug naar oude technologie? Wat maakt die korrelige foto’s en kleine schermpjes zoveel aantrekkelijker dan de perfecte beelden van onze smartphone? En wat zegt dat over hoe jongeren vandaag betekenis en plezier beleven?
Waarom is de digitale camera ineens weer een hype?
Wie even op social media kijkt, ziet het meteen: jongeren, artiesten en influencers delen steeds vaker foto’s die niet met hun iPhone of Samsung zijn gemaakt, maar met een digitale camera. Volgens CNET begon de hype op TikTok. De hashtag #digitalcamera heeft ontzettend veel views; jongeren laten aan elkaar zien hoe je met een ‘ouderwetse’ Canon, Nikon of Sony dat flits-effect krijgt waar iedereen naar op zoek is.
Foto’s van influencers in de stijl die jongeren momenteel zo aanspreekt
Kwaliteit en kwantiteit spelen minder een rol
Steeds meer jongeren grijpen naar digitale camera’s, omdat het voor hen niet meer gaat om de perfecte beelden. Er wordt eindeloos veel “perfecte” content gemaakt op sociale media. Hierdoor ontstaat de behoefte om meer in het moment te leven en de imperfectie te laten zien. Met een digitale camera denk je bewuster na over het moment en voelt het proces ook spontaner. Het draait dus minder om kwaliteit en meer om de ervaring zelf.
De foto die een digitale camera maakt, kan je niet nabootsen met je telefoon. De beelden zijn niet perfect, maar dat is juist wat ze zo aantrekkelijk maakt. De flits speelt hierin een grote rol, wat een reden is van de hype. Dat felle licht haalt kleuren en details naar voren op een manier die je niet met je telefoon kan bereiken. Door die lichte korrel en warme gloed krijgen de foto’s een leuke en fijne sfeer die spontaan en echt voelt.
En digitale camera’s passen ook bij een andere behoefte. De wereld om ons heen wordt namelijk alleen maar sneller; er is meer automatisering, meer AI, meer content. Hierdoor is er behoefte om te vertragen. Mensen zijn steeds meer op zoek naar ervaringen met betekenis en op een rustiger tempo. Een camera biedt dit op een kleinere schaal.
@esmee.meijerr DON’T WALK RUN FOR THIS BUTGET PROOF CAMERA, staat gelinked onder: influencer starter kit #dontwalkrun #tipsandtricks #digitalcamera #camera #digitalcameraphotos #kodakfz55 ♬ original sound – Chimène Esmee Meijer
Vintage is cool
Het is niet voor het eerst dat de jongste generatie een product of hype weer cool maakt dat al bestond voordat zij geboren waren. Zo begonnen de millennials weer met het kopen van vinylplaten en analoge camera’s. En ook binnen de fashion zien we vaak trends van ‘vroeger’ weer terugkomen. In de wereld van Gen Z is vintage allang niet meer ouderwets, maar een statement. Vintage-meubelplatform Reliving noemt vier redenen voor de vintagevibe: Vintage is duurzaam, uniek, het heeft een tijdloze aesthetic en is soms ook goedkoper dan nieuw. De digitale camera sluit hier perfect bij aan. De felle flits, het kleine schermpje en de korrelige beelden laten je denken aan de tijd waarin foto’s nog niet eindeloos werden bewerkt. De imperfectie is juist de charme.
@amayacrichton I don’t know which camera I prefer tbh #digitalcamera ♬ west coast – moiseslyricsss
De kracht van nostalgie
En misschien graaft het nog wel dieper. Gen Z groeit op in een tijd van voortdurende crises. Dat gevoel maakt het begrijpelijk dat er wordt gegrepen naar elementen van vroeger. Veel generaties kennen nostalgische gevoelens en grijpen terug naar eerdere jaren, vaak naar een tijdperk waarin zij zelf jong waren. Toch is opmerkelijk dat dit bij Gen Z – zelf nog jong – zo leeft. Volgens onderzoeksbureau GWI is Gen Z zelfs de meest nostalgische generatie van dit moment.
Het gevoel van nostalgie laat jongeren een tijd ervaren die zij zelf nooit bewust hebben meegemaakt, maar waar ze wél naar verlangen en die ze ook wel een beetje romantiseren. Die behoefte aan nostalgie zie je ook terug in andere producten: vinylplaten, mp3-spelers, Nokia’s, videobanden en zelfs dvd-spelers duiken opnieuw op.
Identiteitsontwikkeling en uniek willen zijn
Om me heen zie ik dat veel jongeren hun camera ook customizen. Tijdens de adolescentie zijn jongeren sterk bezig met het ontdekken en vormgeven van hun identiteit. Het personaliseren van een camera met stickers, glitters of kralenbandjes sluit hierbij aan: het maakt de camera tot een verlengstuk van wie ze zijn. Door het apparaat te customizen ontstaat niet alleen een persoonlijke stijl, maar ook een emotionele band. Het voelt meer als iets van jou in plaats van zomaar een apparaat. Bovendien speelt in deze levensfase de behoefte om je te onderscheiden van anderen ook een grote rol; een unieke camera wordt daarmee een symbool van hun eigenheid.
@annnsbooks decorated my digital camera and im obsessed #sonycybershot #decoratewithme #digitalcamera #photography ♬ Some kind of supernova – aeryymu🐾
Jongeren willen vertragen
Gen Z is grootgebracht in een digitale wereld, waarin informatie altijd en overal beschikbaar is. We zien internetmoeheid ontstaan, en steeds meer gesprekken gaan over de negatieve invloed op de mentale gezondheid. Deze generatie heeft meer behoefte aan offline verbindingen, en begint daar dus langzaam naar te handelen.
In een wereld vol meldingen, schermtijd en algoritmes biedt de camera een moment van rust. Je maakt één foto, misschien twee en dat is het. Geen eindeloze selectie, geen directe likes of comments. Je hebt alleen het moment vastgelegd zoals het was. Ook NOS ziet de digitale camera als een manier om even offline te zijn, al is het maar tijdelijk. De camera heeft geen wifi, geen pushmeldingen en geen filters. Je bent maar met één ding bezig en dat is het.
De trend drijft de prijzen op
@joyindybosz Ik ben al zo lang op zoek naar een compacte digitale camera! Alle tips zijn welkom 🫶🏼📸 #cybershot #canon #sony #digitalcamera #kringloop ♬ original sound – Joy Bosz
Wie nu op Marktplaats of Vinted zoekt naar een digitale camera, schrikt. Camera’s van merken als Canon, Sony of Nikon, die een paar jaar geleden nog in lades lagen te verstoffen, worden nu verkocht voor honderd euro of meer. Vooral camera’s in leuke kleuren, zoals roze of blauw, zijn nóg duurder. Toen deze camera’s nieuw op de markt kwamen, twintig à dertig jaar geleden, waren ze ongeveer net zo duur als nu. Terwijl ze tweedehands zijn en gebruikssporen hebben. Voordat het een trend werd, kon je er één kopen voor 20 euro, maar inmiddels zijn ze schaars.
Een digitale camera is niet alleen een modeaccessoire, maar een symbool van iets groters: de behoefte aan echtheid, tastbaarheid en offline herinneringen en momenten.
Jongeren zijn dus opgegroeid in een wereld van bewerkingstools, algoritmes en kunstmatige perfectie. Juist daarom zoeken ze naar iets wat ruw en echt voelt. Aanwezig zijn in het moment is een grote behoefte. Een momentopname die niet direct gedeeld hoeft te worden, maar kan bestaan zonder publiek. Het gaat niet alleen over technologie, maar ook over rust en het verlangen naar oprechte herinneringen.
Met de feestdagen voor de deur is het ook een leuk cadeau-idee! Wees er snel bij, voor de prijzen verder stijgen. Zo zie je maar weer dat alles opnieuw trending kan worden. Wat is voor jou nostalgie? En wat hoop jij dat jongeren van vroeger weer overnemen?
Damla, 22 jaar, studente farmacie aan de Universiteit van Utrecht
Weet je nog wanneer je je eerste digitale camera kocht? Wat trok je aan om deze te kopen?
Begin december vorig jaar. Wat mij aantrok was dat deze een beetje redelijke prijs had, 160 euro. Op de website waar ik het had besteld, kon ik ook zien in welke staat deze was, omdat het allemaal tweedehands was. Deze was de goedkoopste in de categorie van goede kwaliteit. Ik wist ook dat ik een Canon wilde hebben, omdat die helemaal viraal ging. Ik dacht ‘die moet ik dan hebben’. Nu heb ik de Canon Powershot A2300.
Hoe voelt het om met een echte camera foto’s te maken in plaats van je telefoon?
Ik vind het specialer. Het klinkt heel gek, maar ondanks het feit dat je foto’s kan maken met je telefoon en dat je het kan editen alsof je een camera hebt gebruikt, blijft het toch specialer met een camera. Ik merk ook gewoon dat als meiden met elkaar op de foto gaan en je pakt je telefoon erbij, het toch ook een andere vibe geeft aan de sfeer. Ook heb ik geen één goede groepsfoto met mijn telefoon en juist meerdere goede groepsfoto’s met mijn camera. Zelfs de foto’s die lelijk zouden moeten zijn, zijn leuk.
Wat maakt een digitale camera zo speciaal voor jou?
De kwaliteit blijft toch echt camerakwaliteit en dat vind ik wel echt heel leuk. Er zit dan namelijk wat ouderwets aan en je krijgt een heel ander type foto dan met je telefoon. En wanneer ik dan foto’s hebt gemaakt, moet ik ze op mijn laptop zetten, waardoor ik ook weer kijk naar oude foto’s die ik ermee heb gemaakt en dan denk ik: ‘O mijn God, dit is zo leuk!’ Ik hecht er hierdoor meer waarde aan. Je kan het ook niet editen en een hele app over je hoofd en lichaam gooien, het is zoals het is.
Het is ook wel echt die vibe die je ermee krijgt. Wanneer je voorstelt om een foto te maken met een digitale camera, wil iedereen wel op de foto en reageert iedereen enthousiast. Het is specialer en geeft wat meer verbinding met de omgeving, omdat anderen toch ook wel een babbeltje met je maken dan.
En de manier waarop je de foto’s maakt. Op je telefoon maak je een foto in 2 seconden en kan je deze gelijk airdroppen, en een digitale camera neemt tijd in beslag. Ik denk dat dat ook een rol speelt. Iedereen wil dan ook gelijk die foto zien en hebben, maar dat duurt even. Je moet er moeite voor doen en je staat meer stil bij het moment.
Wat kun je met een digitale camera dat niet lukt met je telefoon?
Die kwaliteit foto’s krijgen. Een iPhone heeft een hartstikke goede kwaliteit, maar het type foto dat je soms wil, krijg ik alleen met mijn digitale camera. Ik merk dat als ik dezelfde foto maak van mezelf met een telefoon en een digitale camera, die camera zoveel betere foto’s maakt. En al helemaal als je speelt met die instellingen van de digitale camera, zoals de warmte of de flits. Het is unieker.
Waarom maakt de flits van de digitale camera het zo speciaal?
Met mijn telefoon zou ik absoluut nooit een foto maken met de flits. Zelfs niet ’s avonds, omdat het superlelijk is. Je ziet dan alle slechte delen van je gezicht. Maar met een flits op een digitale camera is dat niet zo. Het enige wat een flits op een digitale camera doet, is je belichten op een goede manier. Ook maakt het de kwaliteit zóveel beter.
Waarom denk jij dat een digitale camera een trend is onder jongeren?
Sowieso door TikTok, want daar plaatsen mensen video’s waarin ze zeggen dat ze ‘de IT-girl foto’ hebben. Die is dan ook altijd gemaakt met een digitale camera. Of dan zie je die video’s waarin ze zeggen dat het superduur is, maar ook dat het het waard is, en dan laten ze prachtige foto’s zien van zichzelf.
Waarom was de hoge prijs het jou waard?
Ik vond het 160 euro waard, omdat ik wist dat ik het vaak ging gebruiken en dat ik er hele leuke foto’s mee zou maken. Voor een camera vind ik het ook wel een logische prijs. Nu het een trend is en overal uitverkocht is, wordt het natuurlijk nog duurder.
Wat voor mij de doorslag gaf om een digitale camera te kopen, was omdat ik het bij een vriendin zag. Je ziet natuurlijk op TikTok veel mensen erover posten en dat ziet er superleuk uit, maar dan vroeg ik me toch af of ik niet gevoelig ben voor de trends. Toen een vriendin het gebruikte met uitgaan wist ik het zeker. Die foto’s staan namelijk op de achtergrond van mijn telefoon en mijn laptop, en ik heb ze uitgeprint voor in mijn kamer. Echt mijn favoriete foto’s die ik heb zijn gemaakt met een digitale camera, het is megaleuk.
Op wat voor momenten gebruik je je digitale camera?
Eigenlijk alleen tijdens speciale gelegenheden, zoals op verjaardagen, tijdens kerst, oud en nieuw en als we met een groep ergens heen gaan. Ik moet het wel vaker gebruiken vind ik.
Wat zegt het gebruik van een digitale camera over jouw generatie, denk je?
Ik heb het idee dat we allemaal die 2000’s vibe heel leuk vinden. Die tijd heeft gewoon indruk gemaakt. Toen was die ‘clean girl aesthetic’ er niet. Het was heel anders: kleurrijker, vrijer geuit en gezelliger. Er waren geen sociale media en het maakte niet uit wat anderen dachten. Ik denk dat we de tijden nu minder leuk vinden.
Het is natuurlijk ook een trend. Dat zegt ook heel veel over onze generatie; dat we heel beïnvloedbaar zijn. Maar ik denk dat de digitale camera een positieve rol speelt in het doen en laten van mensen, omdat het natuurlijk ouderwets is en mensen zich wat hechter voelen wanneer ze het gebruiken. Ik denk dat het echt een goede trend is.
Heel veel mensen posten ook vaak foto’s van hun ouders van vroeger die met een digitale camera zijn gemaakt. Ik denk dat wij dit later ook op die manier aan onze kinderen willen laten zien. Wij zijn daar zelf namelijk ook mee opgegroeid.
Sommige jongeren versieren hun camera met stickers of kralen. Doe jij dat ook? Hoe komt het dat dat veel gedaan wordt?
Ik doe dat zelf niet, want ik vind het zonde en ik durf het niet. Straks vind ik die kralen niet mooi en dan heb ik van die lijmvlekken op mijn camera. Ik denk dat anderen het wel doen, omdat het er superschattig uitziet als mensen hun camera bedazzlen.
Zijn er andere retro dingen die jij of je vrienden leuk vinden?
Ik vind van die platenspelers echt mega leuk en wij gebruiken ook nog vaak de dvd-speler om films te kijken die niet op de harde schijf staan. Valt de Wii ook onder retro? Die gebruik ik namelijk ook nog vaak met mijn broertje. Ik hou zelf niet van vintage kleding, omdat ik het vies vind, maar die stijl vind ik wel superleuk.
Meer over jongeren?
Al sinds 1999 werkt Youngworks met een team van onderzoekers, adviseurs en trainers; en met een uitgebreid netwerk, van wetenschappers tot designers aan verschillende vraagstukken rondom jongeren (en hun toekomst). We schrijven regelmatig blogs en longreads, bekijk hier onze blogs. Ook is onze kennis gebundeld in verschillende boeken en (online) trainingen.
Wil jij je met collega’s verdiepen in jongeren? Neem dan zeker contact met ons op.