Hoe beleven jongeren hun studiekeuze écht? Bij Youngworks volgen we een jaar lang een groep studiekiezers in hun zoektocht naar de juiste studie. We delen hun verhalen, twijfels en inzichten om te laten zien wat er allemaal speelt in deze spannende fase van hun leven. We geven een inkijkje in de oriëntatie-aanpak van jongeren, de voorlichtingsactiviteiten die ze bezoeken, hoe ze keuzes maken en waar ze tegenaan lopen. Volg de verhalen van Studiekiezers in real life en ontdek hoe jongeren hun pad vinden, van twijfel tot inschrijving.
Voor deze editie vroegen we elf jongeren naar hun ervaringen met open dagen. Zijn ze al geweest? Hoe beleven ze die momenten? En wat helpt (of juist niet) in hun zoektocht naar de juiste studie?
“Wat mij echt helpt bij het kiezen van een studie is naar een open dag gaan. Wat mij niet helpt is als andere mensen zeggen wat jij zou kunnen doen. Andere mensen kunnen niet bepalen wat bij jou past.” Nova, 5 havo
De open dag als realitycheck
Veel jongeren zien de open dag als hét moment waarop de studiekeuze ‘echt’ wordt. De sfeer, de studenten die ze spreken en het gevoel dat ze krijgen bij de school blijken vaak doorslaggevend. Voor veel jongeren is het een realitycheck: hun beeld van de opleiding of instelling verandert zodra ze er rondlopen. Sommige worden daardoor enthousiaster, andere juist kritischer.
Isabella ervaart bijvoorbeeld dat twee opleidingen binnen dezelfde school totaal anders kunnen voelen. Haar eerste stop, Toegepaste Psychologie, valt haar meteen tegen:
“Er was geen connectie tussen de leerling en de docent. Het gaf echt een negatieve sfeer.”
Maar bij Pedagogiek gebeurt het tegenovergestelde:
“Je werd gelijk heel hartelijk ontvangen en er was echt een connectie tussen de student en docent.”
Dat moment verandert haar studiekeuze:
“Ik werd daardoor heel erg enthousiast over de opleiding Pedagogiek.”
Ook Linda (6 vwo) merkt hoe bepalend het gevoel ter plekke is. Haar beeld van de Wageningen Universiteit wordt direct gevormd tijdens de open dag:
Ik had het gevoel dat iedere leerling daar ook echt aandacht kreeg van docenten.”
En Lisa (4 mavo) ziet haar verwachtingen verschuiven: ze dacht dat de school groter zou zijn, maar het tegendeel blijkt juist prettig:
“Dat vind ik juist heel erg fijn, want ik wil best wel graag naar een kleine school.”
De jongeren die wij spraken, laten met hun ervaringen zien dat een open dag een eerste moment is waarop verwachtingen concreet worden. Het gevoel ter plekke, de verhalen die ze horen en de mensen die ze ontmoeten helpen allemaal om hun studiekeuze aan te scherpen; soms bevestigend, soms juist niet.
Ervaringen tijdens open dagen
Sfeer en ontvangst
De manier waarop een opleiding studenten ontvangt, bepaalt in grote mate hoe de rest van de dag voelt voor de jongeren die wij spraken.
Nazifa (tussenjaar) ervaart hoe belangrijk het is dat spanning wordt weggenomen:
“Er waren zóveel studenten die helemaal klaar stonden om je te helpen en al je vragen te beantwoorden. Ik was zelf best wel nerveus in het begin, maar ze stelden me echt gerust en zeiden dat er niets was om me zorgen over te maken.”
Isabella merkt ook hoe fijn een warme ontvangst is:
“Je kwam daar binnenlopen en je werd gelijk al heel hartelijk ontvangen. En er werd gezegd van “Oh, maar er is ook een voorlichting”. Bij die voorlichting was het meer een soort gesprek waar wij ook bij betrokken werden.”
En Lisa benadrukt hoe fijn het is als een school rust en overzicht uitstraalt:
“Ik vond dat er een hele leuke en hele rustige en fijne sfeer hing op de school.”
Kortom: een warme ontvangst en ontspannen sfeer helpen studiekiezers om open te staan voor meer informatie. Het is belangrijk om ze actief welkom te heten en eventuele spanning weg te nemen. Zo ervaren zij de hele open dag positiever en voelen ze sneller of ze ergens passen.
Wie je spreekt doet ertoe
De jongeren zijn opvallend kritisch op de kwaliteit van voorlichters. Niet iedereen is volgens hen even geschikt om studiekiezers te woord te staan.
Isabella heeft haar twijfels bij een voorlichting van eerstejaars studenten:
“Ze hadden heel veel eerstejaars ingezet, maar die wisten eigenlijk niet goed wat ze moesten vertellen.”
Studiekiezers gaan graag in gesprek met mensen die hen verder kunnen helpen. Ook Lisa was teleurgesteld over een gesprek met een docent die haar vakinhoudelijk niet verder kon helpen:
“Er zat een mevrouw in een soort biologielokaal en die wist eigenlijk niet zo goed mijn vragen te beantwoorden.”
En dan is het voor docenten soms ook een uitdaging om hun vakgebied zo uit te leggen dat studiekiezers het nog volgen. Isabella:
“De docent gebruikte allemaal woorden die niet echt bepaald woorden zijn voor 5e, 6e jaars leerlingen.”
Een duo-presentatie van een docent en student samen kan een goede tussenvorm zijn. Mits er ook een goede chemie en samenwerking voelbaar is. Isabella zegt daarover:
“Er was geen connectie tussen de leerling en docent bij de voorlichting. Waardoor het voor mij echt als een negatieve sfeer overkwam.” Isabella, 5 havo .”
Studiekiezers willen kortom graag docenten spreken die inhoudelijk sterk zijn, die meedenken en niet per se sturen, die in taal en belevingswereld aansluiting zoeken en die bovenal zelf enthousiast zijn. De studiekiezers zien ook absoluut de meerwaarde van student-voorlichters, mits die ook goed voorbereid zijn en vertellen vanuit hun persoonlijke ervaringen.
Beleving: studies tot leven laten komen
In bijna elk verhaal komt terug dat jongeren enthousiast worden zodra ze iets mogen doen.
Lisa noemt de praktijkruimte hét moment waarop het klikte:
“Ik werd zeker enthousiast van de opleiding. Want toen ik eenmaal in het lokaal was waar ze alle praktijkopdrachten doen en zag dat ze ook een pop en alles hadden die ook echt kon ademen en praten, werd ik eigenlijk alleen nog maar enthousiaster.”
Ze waardeert dat ze echt mocht oefenen:
“Je mocht ook gewoon zelf helpen en bloedprikken. Op zo’n neparm, zodat je echt de feeling kon krijgen. En je kon ook injecteren en echt overal kijken.”
Nazifa is enthousiast over haar mini-college-ervaring bij Psychologie:
“We kregen een korte les over een onderwerp dat je echt in de studie gaat krijgen. Dit vond ik heel erg leuk. Zo kon ik alvast een beetje gaan proeven van wat ik later krijg en dit maakte me wel echt heel enthousiast over de opleiding.”
Doen en beleven gaat niet alleen over de opleiding, maar ook over andere randvoorwaarden. Linda zag in Wageningen de presentaties van twee opleidingen:
“Ik vond beide opleidingen heel erg interessant omdat ze ook best wel interdisciplinair zijn. Er was ook een tour die je kon nemen die door de stad en ook langs studentenverenigingen ging.”
Het enthousiasme groeit wanneer zij een opleiding kunnen ervaren. Activiteiten als praktijkopdrachten, proefcolleges en andere manieren om zelf iets uit te proberen helpen de studiekiezers om zich voor te stellen hoe het zou zijn om daar te studeren. De studiekeuze wordt zo tastbaarder.
Tips en tops van studiekiezers
Tijdens het verzamelen van de ervaringen viel op dat de jongeren goed konden verwoorden wat hen helpt tijdens een open dag en wat juist minder werkt. Goede voorlichtingspresentaties zijn belangrijk. En ze letten verder scherp op sfeer, organisatie, en de manier waarop studenten en docenten met hen omgaan. Uit hun verhalen komt duidelijk naar voren welke elementen bijdragen aan enthousiasme en duidelijkheid en welke juist twijfel of afstand creëren.
Tops
- Bied een warm welkom en stel bezoekers op hun gemak bij binnenkomst.
- Zet enthousiaste studenten in, die al wat verder in hun opleiding zijn.
- Bied interactieve voorlichtingen met ruimte voor vragen.
- Laat ook onderdelen beleven: proefcolleges, praktijkopdrachten of doe-activiteiten.
- Bied een duidelijke routing.
Tips
- Zet niet teveel eerstejaars studenten in die zelf nog zoekende zijn.
- Zet docenten in die goed aansluiten qua taal en niveau, en die ook levelen met hun studenten.
- Deel ook informatie over stages en praktische zaken en bied gelegenheid voor vragen hierover.
- Internationale studenten zichtbaar bij internationale opleidingen
En de jongeren die nog niet gingen…
Niet iedereen is al aan open dagen toegekomen, maar ook die verhalen laten zien dat ze er heus wel mee bezig zijn.
Eva zit in een tussenjaar op Bonaire:
“Ik ben deze maand zeker bezig geweest met mijn studiekeuze. Ik heb alleen nog geen open dag op de planning. Dat komt ook omdat ik nu een tussenjaar heb en op Bonaire zit. Dus ja… Maar ik ben al wel bezig met kijken wanneer ze zijn in het nieuwe jaar en naar welke ik wil gaan.”
Ze leert veel van anderen om haar heen:
“Er zijn hier heel veel mensen die ook een tussenjaar doen, dus ik heb het er heel veel over met anderen. Wat ga jij doen? Waar ga jij studeren? Wat ga je studeren en waarom? Dus dat helpt ook heel erg.”
Fenna (4 vmbo) ontdekte via een praktijkervaring wat bij haar past:
“Ik ben op snuffelstage geweest in de kinderopvang. Ik krijg een steeds duidelijker beeld van wat ik wel of niet leuk vind en van mijn studiekeuze.”
Milan (5 havo) maakt lijstjes in zijn hoofd:
“Mijn info haal ik bij klasgenoten vandaan of bij mijn decaan. Mij helpt het om voor- en nadelen na te gaan in mijn hoofd en daarbij een afweging te maken.”
De studiekiezers die dit jaar nog niet naar een open dag zijn geweest, zijn wel bezig met hun keuze. Zij oriënteren zich via gesprekken met anderen, stages, online bronnen en eigen reflectie. Maar velen zien de open dag of een meeloopdag wel als een noodzakelijke volgende stap om te voelen of een studie écht past.
Wil je het webinar van 25 november terugkijken waar we drie studiekiezers ovroegen naar hun ervaringen op bijvoorbeeld open dagen? Dat kan! Ook die ervaringen laten zien hoe belangrijk een open dag is. Niet alleen informatief, maar vooral emotioneel: een ontmoeting met sfeer, mensen, verwachtingen en toekomstbeelden. Jongeren zijn best kritisch en voelen wanneer iets voor hen klopt en wanneer het schuurt.
Wil je begrijpen hoe studiekiezers jullie open dag beleven en wat er beter kan? Overweeg dan onze Open dag-scan. We voeren deze al meer dan vijf jaar uit en weten precies waar we op moeten letten.
In januari zijn we bij jullie terug met een nieuw artikel over Studiekeuze In Real Life. De volgende keer zoomen we dieper in op het gebruik van AI bij de studiekeuze.
Lees alle artikelen in deze rubriek
- Studiekeuze In Real Life #4 – Van inspiratie naar informatie: hoe gaat het nu met de studiekeuze?
- Tweede webinar Studiekeuze in Real Life: hoe gaat het nu met de studiekiezers?
- Studiekeuze In Real Life #3 – Het gebruik van AI bij studiekeuze
- Eerste webinar over ’Studiekeuze In Real Life’ (terugkijken)
- NIEUW Studiekiezers In Real Life – Even voorstellen (video en vriendenboekjes)
Meer over jongeren?
Al sinds 1999 werkt Youngworks met een team van onderzoekers, adviseurs en trainers; en met een uitgebreid netwerk, van wetenschappers tot designers aan verschillende vraagstukken rondom jongeren (en hun toekomst). We schrijven regelmatig blogs en longreads, bekijk hier onze blogs. Ook is onze kennis gebundeld in verschillende boeken en (online) trainingen.
Wil jij je met collega’s verdiepen in jongeren? Neem dan zeker contact met ons op.