Hoe beleven jongeren hun studiekeuze écht? Bij Youngworks volgen we een jaar lang een groep studiekiezers in hun zoektocht naar de juiste studie. We delen hun verhalen, twijfels en inzichten om te laten zien wat er allemaal speelt in deze spannende fase van hun leven.
De meeste studiekiezers in ons panel hebben inmiddels een keuze gemaakt, maar missen soms nog dat laatste beetje bevestiging. De vraag is natuurlijk of je ooit écht 100% zeker wordt van je studiekeuze. Toch proberen de jongeren in ons panel hun twijfels zoveel mogelijk weg te nemen. Daarom plannen ze in deze fase nog een laatste check: een meeloopdag, proefstuderen of een persoonlijk gesprek. Nog even voelen: past dit echt bij mij? Zie ik mezelf hier rondlopen? Maar daarnaast is de vraag ook: komt die laatste check overeen met hun verwachtingen, of pakt de realiteit toch anders uit?
Verwachting: het moment van de waarheid
Voor veel studiekiezers is een fysiek contactmoment zo laat in de studiekeuze geen oriëntatie meer, maar een bevestigingsmoment. Ze hopen dat alles op z’n plek valt: ze willen nog die laatste zekerheid dat een opleiding voor hen de juiste keuze is.
Wat voor soort informatie studiekiezers daarbij zoeken, verschilt per jongere. Sommige zoeken vooral bevestiging dat ze de juiste keuze maken; anderen willen nog één laatste vergelijking doen tussen twee opties. Wat studiekiezers gemeen hebben is dat ze bij dit bezoek nog scherp op sfeer letten: hoe is het gebouw, hoe zijn de docenten, hoe gaat het er écht aan toe op een gewone dag?
Wat opvalt: jongeren hopen dat ze worden ‘meegenomen’ in het studentenleven. Ze willen niet alleen kijken, maar ervaren. Bijvoorbeeld door mee te lopen met een student, vragen te kunnen stellen en zichzelf al even onderdeel van de opleiding te voelen.
“Ik ga kijken hoe het gebouw is, hoe de sfeer is, hoe de docenten zijn en hoe alles daar in zijn werk gaat.” – Isabella
Realiteit: kleine momenten, grote impact
In de praktijk blijken het vaak juist de kleine, onverwachte momenten, ontmoetingen en opmerkingen die het verschil maken. Maar wat dat verschil is – bevestiging of juist twijfel – verschilt per studiekeuze.
De docent zei dat ik goed bij de opleiding paste, en dat was precies de bevestiging die ik wilde.” – Olin
Voor Lisa zit de bevestiging bijvoorbeeld niet in een groot verhaal, maar in iets heel tastbaars: het zien van de praktijklokalen. Op dat moment voelt ze direct: dit past bij mij. Ook het inkijkje in haar toekomstige rooster helpt om het plaatje concreet te maken. De studie wordt minder abstract en ineens kan ze zich voorstellen hoe haar dagelijks leven er volgend schooljaar uitziet.
Bij Olin komt die bevestiging vooral door persoonlijk contact. Een gesprek met een docent, waarin hij zich gehoord voelt en hoort dat hij goed bij de opleiding past, geeft hem precies het laatste zetje dat hij nodig heeft om zijn keuze definitief te maken. Tegelijk valt hem op dat er nog wel iets ontbreekt: hij had graag ook met studenten gesproken om een completer beeld te krijgen.
Waar Olin en Lisa juist bevestiging vonden, pakte het voor Isabella anders uit. Haar verwachtingen werden niet waargemaakt. Zij gebruikt de meeloopdag als beslismoment tussen twee locaties. De studie staat al vast, maar waar wil ze gaan studeren? Al snel merkt ze dat een klik mist, ondanks de prettige sfeer op de hogeschool. Het voelt simpelweg niet als haar plek. De invulling van de dag helpt haar niet zich in te leven op de opleiding. In plaats van echt mee te lopen met een student, blijft het contact vrij oppervlakkig en in grotere groepen. Dit maakt het moeilijker om zichzelf daar te zien rondlopen. Toch vond ook Isabella wat ze zocht: duidelijkheid. Of een fysiek bezoek nou leidt tot een inschrijving, of juist tot het uitsluiten van een opleiding; het brengt studiekiezers vaak duidelijkheid in deze laatste fase van hun studiekeuze.
“We hadden een algemene kennismaking en sommigen hadden ook een individueel gesprek. Ik heb dit gesprek volgende week. Het was nuttiger geweest als ik dat meteen die dag had kunnen doen. Nu moet ik volgende week opnieuw helemaal terug voor een gesprek van 15 minuten.” – Lisa
Verwachting vs. realiteit: juist daarin zit de waarde
Studiekiezers hebben zo laat in het studiekeuzeproces vaak al duidelijke verwachtingen van een opleiding. Als opleidingsinstelling wil je deze verwachtingen natuurlijk het liefst overtreffen. Belangrijker dan een extreem positief beeld neer te zetten van de opleiding en onderwijsinstelling, is het om studiekiezers de kans te geven zich in te leven in de opleiding. Dit helpt hen in deze laatste fase van de studiekeuze: is dit de plek waar ik straks rondloop? Krijg ik les in deze lokalen, van deze docenten? Met dit type studenten?
Concrete inkijkjes in het komend studiejaar werken dan goed, zoals het voorbeeld van Lisa laat zien. Hoe is het rooster? Hoe zien de praktijklokalen eruit? Een opleiding kan interessant klinken, maar wanneer het zo tastbaar wordt gemaakt voor studiekiezers kunnen ze pas echt goed aanvoelen of dit iets voor hen is, of dat ze liever iets anders doen. De confrontatie met de realiteit helpt studiekiezers om verder te komen in hun keuzeproces. Niet dat alle twijfel dan ineens verdwijnt, maar zo voelen ze scherper wat wel of – misschien nog belangrijker, niet bij hen past.
Lees ook de andere artikelen in deze rubriek
- Studiekeuze In Real Life #5 – Cringe of overtuigend? Zo kijken studiekiezers naar scholen op social media
- Studiekeuze In Real Life #4 – Van inspiratie naar informatie: hoe gaat het nu met de studiekeuze?
- Terugkijken webinar Studiekeuze in Real Life: hoe gaat het nu met de studiekiezers?
- Studiekeuze In Real Life #3 – Het gebruik van AI bij studiekeuze
- Studiekeuze In Real Life #2 – Op pad naar open dagen, de eerste verkenning
- Eerste webinar over ’Studiekeuze In Real Life’ (terugkijken)
- NIEUW Studiekiezers In Real Life – Even voorstellen (video en vriendenboekjes)
Meer over jongeren?
Al sinds 1999 helpt Youngworks organisaties om jongeren beter te begrijpen en bereiken. Met een team van onderzoekers, adviseurs en trainers vertalen we inzichten over jongeren naar concrete strategieën en interventies. Of het nu gaat om studiekeuze, arbeidsmarkt, motivatie of gedragsverandering we helpen je begrijpen wat jongeren beweegt en hoe je daar effectief op inspeelt.
Onze kennis delen we via blogs, longreads en boeken voor iedereen die werkt aan de toekomst van jongeren.
Wil jij je met collega’s verdiepen in dit onderwerp? Neem dan zeker contact met ons op.