Op avontuur in de digitale wildernis
Het internet is een uitgestrekte en levendige wildernis waarin jongeren eindeloos kunnen communiceren, leren en verdwalen. Wat kijken jongeren online? Welke content is actueel? In deze maandelijkse rubriek gaan we online op reis en delen jongeren belangrijke ontwikkelingen, fenomenen en virals met ons die je gezien móet hebben.
Deze keer neemt Lisa (16 jaar) je mee op internetsafari. Zij gaat het hebben over meidenhuizen, grote openbare WhatsApp-kanalen vol selfies, dansjes en dagelijkse updates.
Achtergrond meidenhuizen
Op WhatsApp duikt de trend van meidenhuizen op onder jonge tienermeisjes. Wat op het eerste gezicht lijkt op een onschuldige vorm van online “gezelligheid”, blijkt in de praktijk een omgeving te zijn waar meisjes zich vaak zonder het te beseffen kwetsbaar opstellen. Op een plek waar bovendien lang niet altijd alleen vriendinnen meekijken.
Meidenhuizen zijn WhatsApp-kanalen die worden beheerd door een klein groepje meisjes. Ze delen er persoonlijke content, zoals selfies en video’s (bijv. ‘Get Ready With Me’ of ‘Outfit of the Day’), maar ook schoolroosters en locaties waar ze na schooltijd te vinden zijn. Andere meisjes kunnen “auditie” doen om ook beheerder te worden door persoonlijke video’s op te sturen, waarbij uiterlijk en populariteit een grote rol spelen.
Via links van het ene kanaal naar het andere kanaal ontstaan er grote, landelijke netwerken van meidenhuizen en hun volgers. Omdat de kanalen regelmatig openbaar zijn of via links worden gedeeld, kunnen onbekenden eenvoudig meekijken en content opslaan of doorsturen zonder dat de meisjes dit doorhebben.
De politie heeft vastgesteld dat kwaadwillenden meekijken. Jeugdagenten wijzen erop dat de eigenaren en beheerders van een kanaal misschien meisjes zijn, maar ook gewoon mannen kunnen zijn. Toch doen meisjes vrolijk mee, want van buitenaf voelt het gewoon als een leuke plek om bij te horen. Hoe komt dat? En begrijpen ze de risico’s wel? We vroegen het aan Lisa:
‘Een meidenhuis is een groep op WhatsApp die is aangemaakt door – ik denk – meisjes. De groep heeft één eigenaar en verder alleen beheerders. Om beheerder te worden moet je eerst een opdracht uitvoeren, zoals een dansje of iets anders. Daarna bepaalt de eigenaar of dat goed genoeg is. Als je beheerder bent, mag je dingen delen in de groep, zoals persoonlijke informatie en foto’s. Je kunt dan ook chatten en berichten sturen in de appgroep. Het is de bedoeling om zo veel mogelijk volgers te krijgen en het kanaal zo veel mogelijk te delen, zodat het bekend wordt. De informatie en foto’s worden minimaal dertig dagen opgeslagen en gaan de hele wereld over!’
Reactie meidenhuizen
‘Ik hoorde er voor het eerst over op 18 mei, toen ik aan het scrollen was op Instagram. Ik zit zelf niet in een meidenhuis en ken ook niemand die erin zit. Wat het denk ik aantrekkelijk maakt, is dat meiden zo veel mogelijk volgers proberen te halen om populair te worden. Een soort beroemdheid zonder dat je daar ‘veel’ voor hoeft te doen.
In die groepen delen meiden van alles: persoonlijke informatie zoals namen, leeftijden en adressen, maar ook foto’s van kleding of van gezichten. Wat ik ver vind gaan, is dat je je persoonlijke informatie deelt met mensen die je helemaal niet kent. Vreemden weten dan ineens alles over je, zonder dat jij weet wat daarmee gebeurt. En die informatie gaat de hele wereld over zonder dat je het doorhebt.
Ik denk niet dat meiden nadenken over wie er meekijkt. Ze zijn vooral bezig met de kans om “beroemd” te worden, niet met de gevolgen van het delen van foto’s en persoonlijke informatie online. Tegen ouders en docenten zou ik willen zeggen: vraag alsjeblieft aan je dochter of leerlingen of ze dit kennen, of dat ze er misschien zelf in zitten. En als dat zo is, leg dan uit hoe gevaarlijk het is om je persoonlijke informatie op internet te gooien.’
Reactie van Youngworks: meidenhuizen
Reactie van Ruby de Nijs van Youngworks:
‘Dat meiden online contact met elkaar zoeken op plekken waar zij zich relatief anoniem en vrij voelen is van alle internettijden. Vroeger gebeurde dat op meidenfora als Girlscene of Bokt, later op platforms als Snapchat en TikTok. De platformen veranderen, maar de onderliggende behoefte niet: aansluiting vinden bij leeftijdsgenoten, experimenteren met identiteit en status, en ergens bij willen horen. Online kunnen meiden soms makkelijker aansluiting vinden bij een groep dan in hun directe omgeving. Overigens is dat niet alleen een meidending: jongens van deze leeftijd vinden dit contact bijvoorbeeld via platforms als Discord of in de chatfuncties van games als Roblox.
WhatsApp-kanalen lijken daarin vooral de nieuwste verschijningsvorm. Veel ouders zien WhatsApp nog primair als een communicatiemiddel en minder als een social media platform. Daardoor is er vaak minder toezicht en zijn er minder duidelijke afspraken. Ouders en scholen moeten hierover zeker het gesprek met meiden aangaan. Niet enkel om het te verbieden, maar om ook te begrijpen welke sociale functies deze online plekken voor hen vervullen en hoe ze dat op een veiligere manier kunnen doen.’
Eerdere edities van Internetsafari:
- Internetsafari #33: Oordopjes met draadje
- Internetsafari #32: ‘Zeg sorry!’-video’s
- Internetsafari #31: Factvideo’s zoals stitch incoming, factcheck en meer
- Internetsafari #30: 2026 is the new 2016
- Internetsafari #29: Terugblikken (2025 wordt mijn jaar)
- Internetsafari #28: New Cage
- Internetsafari #27: Wij eisen de nacht op: jongeren over onveiligheid op straat en femicide
- Internetsafari #26: Post-travel blues
- Internetsafari #25: Labubu
- Internetsafari #24: GGZ kijken we mee?
Meer over jongeren?
Al sinds 1999 helpt Youngworks organisaties om jongeren beter te begrijpen en bereiken. Met een team van onderzoekers, adviseurs en trainers vertalen we inzichten over jongeren naar concrete strategieën en interventies. Of het nu gaat om studiekeuze, arbeidsmarkt, motivatie of gedragsverandering we helpen je begrijpen wat jongeren beweegt en hoe je daar effectief op inspeelt.
Onze kennis delen we via blogs, longreads en boeken voor iedereen die werkt aan de toekomst van jongeren.
Wil jij je met collega’s verdiepen in dit onderwerp? Neem dan zeker contact met ons op.
